Rechtsdraaiende lulkoek en andere wetenschap

Reclame flirt graag met wetenschap. Commercials met wetenschappelijke poeha wekken de indruk dat er uitgebreid onderzoek gedaan is naar de werkzaamheid en betrouwbaarheid van het produkt. Allemaal flauwekul natuurlijk, maar wel overtuigende flauwekul.

De wetenschap wordt meestal vertegenwoordigd door mannen-in-witte-jassen-met-vensterglasbrillen, oftewel omgekochte laboranten en artsen die geroyeerd zijn vanwege een uit de handgelopen cokeverslaving. Voor vijf zwarte ruggen willen die best wel wat wetenschappelijke prietpraat uit hun dia-apparaat schnabbelen: een paar latijnse termen, een grafiekje, een reageerbuisje en huppakee, weer een kijker ingepalmd.

Waarschijnlijk worden de mannen-in-witte-jassen nogal eens herkend ("Hé, da's die dokter die oma heeft kapotgesneden!") want ze moeten steeds vaker plaats maken voor autoritaire voice-overs en computerfilmpjes. Niet dat het wat uitmaakt: nog steeds weet geen mens waar het eigenlijk over gaat.

'Lacto bacilicus casae'. Zoiets heet de troef van Yakult, een nieuwe drink-yoghurt met bedenkelijke spermakleur. Yakult doet er alles aan om een medisch elan te krijgen. Ze is verpakt in apotheekflesjes, dient net als een medicijn 'dagelijks genuttigd worden', en bevat een melkzuurbacterie 'die een belangrijk afweermiddel tegen ziektekiemen vormt'. Quoi? Och, moet de fabrikant geredeneerd hebben, iedereen vreet biogarde omdat er rechtsdraaiende lulkoek in zit, dus met deze bacilicus komen we ook wel weg.

Mocht je van Yakult slechte adem krijgen is er altijd nog V6 kauwgom. Geen ordinaire kauwtroep, maar wetenschappelijk ontwikkelde glazuurbeschermer. Tenminste, dat moet blijken uit een grafiek waarin de Ph-waarde en tijd en nog iets vaags worden afgezet, en die ongeveer een halve seconde in beeld komt. Te moeilijk? Probeer dan maar eens xylitol en garamabine - ingrediënten waar V6 vol van zit - in de Medische Gezinsencyclopedie terug te vinden.

Als je bang bent dat garamabine je grijns vergeelt ben je rijp voor de Aqua Fresh Triclene tandpasta-reclame. "Stoffen in ons eten veroorzaken verkleuringen," klinkt het dreigend. Triclene slingert niet met wetenschappelijke termen maar gebruikt een overtuigender middel: computeranimatie. Met computeranimatie kunnen de meest vage fysiologische beweringen in hapklaar entertainment omgezet worden. We zien hoe kwaadaardige bacteriën - een soort Zeppelins - ons glazuur volpoepen met tandplak waarop een eskadron Tryclene-neutronen - een soort vliegende schotels - de boel met laserstralen weer schoonspoelen. Wetenschap als Star Wars.

ledere avond wordt ons wijs gemaakt dat wetenschap werkt. Dat shampoos met pro vitamine B-5 en glucacils haar doet teruggroeien op kale schedels, dat hydraterende crèmes rimpels vereffenen, dat maandverbanden met actieve kernen bloedsporen blokkeren, dat wasmiddelen met vezelbeschermer pluiswerking tegengaan en actieve zuurstof ingedroogde vlekken oplost. We slikken het als brugklassers bij de eerste scheikundeles.

Eigenlijk zijn wij moderne consumenten net zo goedgelovig als de stumpers in de Middeleeuwen, die slootwater van kwakzalvers kochten tegen hernia's. En die kwakzalvers hadden geen grafieken of computeranimatie nodig, maar lieten gewoon een kreupele handlanger weer lopen. Wat zouden dat een goede reclamejongens geweest zijn.