columns over tv titels

Frans Bromet belaagt buren in Buren

Nog voordat ik mijn verhuisdozen had uitgepakt wist ik het al: mijn buurman is een kluizenaar. Een zonderling. Lang achterovergekamd vet haar, ogen diep in de kassen en een pre-disco pantalon. Och, dacht ik, kan geen kwaad zo'n bliksemafleider in een burgerlijk straatje. Maar diezelfde avond nog hoorde ik hem "Oprotten!!" door de muur heen schreeuwen. Huh, hij woont toch alleen? En toen hij midden in de nacht keihard "Vuile kankerlijer ik maak je helemaal kapot laat je door Hitler in je reet neuken!!" brulde, wist ik dat ik naast een gek was komen wonen. Verschrikkelijk.

Acht maanden lang houdt hij me nu al wakker houden met gebrul, wolvengehuil, radio-naast-de-zender herrie, dichtslaande deuren. Alsof ik terecht ben gekomen in Frans Bromets documentaireserie 'Buren' (VPRO). Eén lichtpuntje: Bromet is er zelf niet bij.

Bromets buren wonen deze week in Middelburg. In zo'n betonwijk. Twee buurvouwen zijn hem helemaal zat, die Kees. Kees woont in hun flat. "Eerst vonden we hem zielig, met zijn kapotte trui", zegt buurvrouw 1. "We brachten hem wel eens een prakje als zijn uitkering op was." "U vond hem zielig," reageert Bromet. Ja vertelt ze, maar Kees deed helemaal niet aardig terug. "Hij nodigde ons uit voor een kopje thee," vult Buurvrouw 2 aan, "en toen pakte hij opeens een keukenmes en liet ons blaadjes met blote homofielen bekijken! Nou, daar heb ik niets mee." "Daar heeft u niets mee," reageert Bromet.

Sindsdien was Kees de vijand. Hij had hen van de trap geduwd en van de fiets getrokken, hij zou hamsters martelen (300 stuks!) en krantenjongens aanranden. Bromet gaat bij Kees langs. Kapotte trui, zachte stem, vriendelijke glimlach. Vertederende schlemiel zo lijkt, totdat we zijn muren zien: helemaal volgekliederd met krankzinnige kreten als 'Kip = Tok', 'Blow Party', 'Marcel lik de plee!'. Bij de wasbak staan tien verdacht lege hamsterkooien. Bromet: "Hoe zit dat nou, bent u gek?" Kees (glimlacht), "Nee, ik ben een beetje chaotisch." Bromet: "U bent een beetje chaotisch."

De VPRO heeft er een handje van om mensen met antropologisch arrogantie te interviewen. Rare vragen, onbehagelijke stiltes. Bromet gaat nog verder: hij is ronduit onbeschoft. Hij slaat een toon aan alsof het hem geen reet interesseert wat de mensen zeggen en hen al helemaal niet serieus neemt. Hij zuigt en zeurt (tegen Kees: "Waarom mogen wij die vieze boekjes niet zien?") en herhaalt hun uitspraken waardoor deze absurd klinken.

Resultaat is dat de slachtoffers net zo fout lijken als de asociale buren. Dus: bij mij komt Bromet er niet in. Ik weet al precies hoe dat zou gaan. Rein: "Mijn buurman wil dat Hitler me in mijn reet neukt." Bromet: "Uw buurman wil dat Hitler u in uw reet neukt."