columns over tv titels

Cold turkey wordt koud kunstje

"Afkicken verplicht!" Zo luidt volgens de Vara-gids het devies van een uniek afkickproject in Italië, onderwerp van EO's 'Antenne'. Kijken dus, want reactionaire standpunten spreken altijd tot mijn verbeelding. En verder was ik benieuwd of Here Jezus een cold turkey kan verlichten. Ik kwam bedrogen uit.

Het afkickproject is gesitueerd in het stadje San Patrigano, waar 2.500 mensen van hun verslaving proberen af te komen. Doorgaans met succes: het slagingspercentage is 78. De verslaafden, die zonder methadon of andere medicijnen afkicken, voorzien in hun eigen onderhoud met produktiewerk en landbouw; de gemeenschap kan zonder enige subsidie of andere steun van derden functioneren.

San Patrigano maakt een angstaanjagend perfecte indruk. Gelegen aan de Adriatische Zee, komt het over als een goed verzorgd vakantie-oord waar werkstudenten tegen kost en inwoning de zomer kunnen doorbrengen. Deelneming is volstrekt vrijwillig (da's dus de laatste keer geweest dat ik met de Vara-gids ben vreemdgegaan), en werkelijk alle ex-junks zijn lyrisch over het project. Alsof ze Het Licht hebben gezien. Niet het Echte Licht, want San Patrigano is even a-religieus als a-politiek.

Hoewel, a-politiek? De leider van het project (een voormalig hoteleigenaar) geeft in de documentaire flink af op linkse politici die drugs willen legaliseren, en probeert met een even onstuitbare als humorloze drive de junkies een rechts-positieve levensmotivatie in te peperen. "De mens heeft recht op zelfverwerkelijking in overeenstemming met zijn aanleg en met de mogelijkheden van zijn maatschappelijke oriëntatie." Zo had ik het nooit bekeken.

EO's docu had het karakter van een promo'tje. Geen scherpe vragen (maakt de eigenaar vette winst?, besmetten de deelnemers elkaar met HIV?), geen enkele kritische opmerking. Het leek wel of de werklustmoraal van San Patrigano ondanks haar heidense karakter perfect paste in de Brave New World promotie van de Evangelische Omroep; alsof de EO diep in zijn hart ook alle niet-gebruikende nihilisten in zo'n heropvoedingskamp zou willen onderbrengen. Maar dan natuurlijk wel in eentje mèt bijbelse kern.

En die komt er. Tenminste, volgens de docu is er in Nederland een christen activist die, geïnspireerd door San Patrigano, in de buurt van Dordrecht met een soortgelijk project wil beginnen. Voor deelneming is een religieuze levensovertuiging geen vereiste, maar bidden schijnt wel goed te helpen bij het afkicken. Bidden, èn werken natuurlijk. Veel werken. Bidden en werken... werken en bidden. Je zou er bijna van aan de spuit gaan.