columns over tv titels

BBC opent integere discussie over bezieling

Een van de opvallendste gevolgen van de new age wave is de relativering van het christelijk geloof. Nu er, behalve zwarte kousen ook boeddhisten en hare krishna's door onze polders klauteren, kan er wat meer gelachen en getwijfeld worden als de Here Jezus ter sprake komt. Wat Hem er wel wat menselijker op maakt.

De gevolgen van deze evolutie zijn ook op de christelijke televisie merkbaar. Niet bij de EO, want die is ondanks zijn MTV-achtige camerawerk en grungy presentatoren nog even stijf als tien jaar geleden. Nee, het is de KRO - of beter gezegd: de BBC (van wie ze de serie gekocht hebben) - die met 'Heart & Soul' zin kweekt in een doop. Of in ieder geval in een discussie over bezieling.

Toegegeven: het programma wordt muzikaal omlijst met een wel erg braaf relipopbandje, dat zo uit de Landdag lijkt geplukt - in de geest van "I will find Him". De overige gasten zijn echter allesbehalve stereotype zendelingen. Bijvoorbeeld een freelance pastoor die zijn kerk vaarwel heeft gezegd om zijn werk eerlijker te kunnen doen, of de Amerikaanse christen die een kerk heeft gesticht voor mensen die een hekel hebben aan De Kerk.

Ook zul je bij de EO niet snel een vurige discussie tegenkomen tussen een progressieve bisschop en drie atheïsten over hemel en verantwoordelijkheid ("We zijn het er dus over eens dat godsdienst een interessanter discussieonderwerp is dan seks en politiek!"). Zelfs een actrice die in haar privé-altaartje een Indiase Olifantsgod naast haar houten kruis koestert zou niet snel aandacht hebben gekregen van de Evangelische Omroep.

Misschien blijkt de mentaliteit van het programma nog het duidelijkst uit de 'controversialiteit' van de gastpresentatoren. Nick Hancock bijvoorbeeld is een gevreesde, supersnel associërende criticus/komiek, die Henk Binnendijk moeiteloos onder de tafel lult. Hancock ontzenuwt kerkregeltjes met zijn itempje 'Dingen die Jezus nooit gezegd heeft' ("Welnee, je hoeft van Hem helemaal niet elke zondag naar de kerk!").

Andere opvallend vreemde eenden in de bijt zijn komieken Smith & Jones, die hun befaamde tête a tête eens op 'geloven' toespitsen ("Geloof jij?" "Een beetje." "Hoezo: een beetje?" "Nou ja, ik hou van Cliff Richard"). Dat zie ik een Freek of een Paul nog niet zo snel doen.

Laat duidelijk zijn dat 'Heart & Soul' zeker niet opgezet om het christelijk geloof te bespotten. Ironie is slechts een onderdeel, een hulpmiddel. Als 'Heart & Soul' al een specifiek doel heeft, is het de humanisering van godsdienst. Ze probeert de bezieling te scheiden van de dogma's en neuroses waarmee de kerk zichzelf heeft belast, om tot een essentie te komen waarin zowel atheïsten en christenen zich kunnen vinden. Zoals de bisschop al concludeerde: "Het verlangen naar de hemel is aangeboren. We hebben er allemaal heimwee naar."