columns over tv titels

Paul Rosenmöller worstelt met De Medici

Er zijn maar weinig mensen die met weemoed aan hun middelbare schooltijd terugdenken. Voor de meesten staat school synoniem voor puisten, pesterijen, kapotte brommers, hopeloze verliefdheden en sadistische leraren. Een gruwelijke ervaring. Bekende Nederlanders denken daar anders over. In Klasgenoten zitten ze stralend van zelfgenoegzaamheid over die jaren te kletsen, ongetwijfeld omdat zij indertijd de etters waren die docenten lijmden en spiekers verklikten.

Ging het in Klasgenoten om de sociale context, in Herexamen van de VARA draait het om middelbare schoolkennis. Het is de bedoeling dat de kijker ijverig meedenkt met de quiz maar daar heeft natuurlijk geen hond trek in. Schoolkennis staat immers synoniem voor saai, onzinnig en stompzinnig; voor leemgrond in Zuidoost Groningen, voor Slag bij Nieuwpoort, voor laudo laudas laudat. Voor triviaal. Bekende Nederlanders denken daar anders over. Voor hen is kennis spuien een erekwestie. Ook politicus Paul Rosenmöller wilde zich bewijzen.

Paul, toch berucht als doordenker en nadrammer, had het er moeilijk mee. Vooral met taal en geschiedenis (op school al onvoldoendes). Vraag: In welke stad oefende het geslacht der Medici haar macht uit? Paul, na heel lang & diep fronzen: Sicilië! (blijkbaar dacht hij dat het om de maffia ging). Vraag: Wat is 'wegens' in 'wegens verbouwing'? Paul, na heel lang & knijpend kijken: een aanwijzend voornaamwoord! Helaas. Vraag: Welke dierenklasse wordt gekenmerkt door een verenkleed? Paul, na heel lang & fel tandenknarsen: stilzwijgen.

Paul wist het niet. Toen niet en nu niet. Hij keek de presentatrice aan alsof een socialist geen nood heeft aan dergelijke trivialiteiten. Waarom liet ze hem geen wiskunde-sommetjes oplossen, daar was hij een kei in! Maar wortelformules en grootste gemene delers ogen nu eenmaal niet gezellig in een televisiequiz.

Het interessante aan Herexamen is natuurlijk niet het gebrek aan algemene ontwikkeling van Bekende Nederlanders. Dat is te voorspelbaar. Waar het om gaat is hun houdng. Wie goed oplet ziet hoe de kandidaten steeds verder wegzakken in een regressie. Ze raken zo geobsedeerd door hun ego dat ze hun gebruikelijke public relations-masker even laten zakken en in het 15-jarige ettertje van toen transformeren. De ellebogen gaan omhoog, de ogen knijpen samen, de lippen staan op scherp. Het roofdier is terug.

Paul, die toch al niet bekend staat om zijn sympathieke uitstraling, veranderde in een betwetend strebertje dat met opgeheven wijsvinger het juiste antwoord in twijfel probeerde te trekken. Een enge jongen, een geboren politicus. Volgens de commmentaarstem was hij indertijd met een herexamen geslaagd, maar ik vraag me af of iemand in Den Haag hem ooit naar zijn papiertje heeft gevraagd. Hij zal niet de eerste drop-out zijn die zich met bluf de politiek binnenwringt.