columns over tv titels

Van moord verdachte haalt recht via televisie

Ik moet toegeven dat het programma mijn aandacht trok omdat zowel de titel als de omschrijving sensatie suggereerde: 'Ongelofelijke Verhalen: Een serie over missers, intimidatie, fouten, desinteresse, en de doofpot'. Toch was het ongelofelijke verhaal in kwestie allesbehalve sensationeel. Wel huiveringwekkend en beschamend: een strakke reconstructie van het onrecht dat Dick van L., die acht jaar lang voor moord in de gevangenis heeft gezeten, is aangedaan.

Dick van L is een homoseksuele butler/verzorger. Tien jaar geleden kwam hij in dienst bij mevrouw A, een ziekelijke, rijke bejaarde, met wie hij een verstandshuwelijk aanging om haar beter te kunnen verzorgen en in haar luxe te kunnen delen. Wederzijds profijt gebaseerd op hechte vriendschap, niks mis mee. Totdat mevrouw aan een hartstiltand overlijdt nadat Van L. haar medicijnen en een slaapmutsje heeft gegeven.

De politie ruikt moord: volgens een kroongetuige zou Van L het slaapmutsje opgewaardeerd hebben tot een cocktail van gin, rum en witte wijn. Bovendien zou Van L., na het constateren van een te hoge bloeddruk, verzaakt hebben een dokter te bellen...

In de studio de sleutelfiguren van de zaak Van L.: politiemensen die hem hebben verhoord, advocaten, toxicologen, internisten en artsen, twee kroongetuigen en Van L. zelf. De discussie wordt door de presentatrice professioneel geleid en verloopt vlekkeloos, maar de spanning is te snijden.

Want al tien minuten nadat de politie haar belastende 'feiten' heeft opgesomd en de kijker nog even iets heeft van "hij heeft het gedaan, die smeerlap", wordt er een veel overtuigender tegenoffensief ingezet - niet door Van L.'s advocaat, maar door onpartijdige wetenschappers. Zij beweren met indrukwekkende stelligheid dat de combinatie van mevrouws medicijnen en alcohol (zelfs een plens) haar nooit gedood kan hebben, en dat de rechter onterecht blind gevaren heeft op het gebrekkige rapport van de inmiddels overleden sectiegoeroe Zeldenrust.

Als deze wetenschappelijke argumenten nog niet overtuigend genoeg zijn, komt één van de kroongetuigen er hakkelend voor uit dat de politie zijn getuigenissen had verdraaid, en dat hij eigenlijk helemaal niet gezien heeft wat Van L nu eigenlijk voor mevrouw had ingeschonken. Waarom hij hier nu pas mee aankomt? "Ik wist niet dat het zo belangrijk was."

Er valt een schreeuwende stilte in de studio. Recht halen via de televisie. Het klinkt paradoxaal, zeker als je ziet hoeveel schade het demagogische medium bij Amerikaanse rechtszaken teweegbrengt. Maar mischien kan het geen kwaad om het Nederlandse rechtssysteem wat vaker open te kraken met een camera. 'Ongelofelijke Verhalen' bewijst dat het niet noodzakelijkerwijs in een O.J. Simpson-circus hoeft te ontaarden.