columns over tv titels

Barends preekt voor eigen parochie in talkshow

'Politiek correct'. Deze term is een paar jaar geleden uit Amerika overgewaaid en lijkt zich hier stevig verankerd te hebben. Tot mijn afgrijzen. Want al is haar preciese betekenis in nevelen gehuld, ik hoor er duidelijk echo's in doorklinken van een moreel fascisme - ze suggereert dat er slechts één juiste mentaliteit bestaat.

Politieke correcto's wentelen zich in hun stelligheid en gaan prat op hun medemenselijkheid. Ze weten precies hoe het moet met Zuid-Afrika, met allochtonen, met aids, met neo-nazi's, met Rodney King, met hongersnood. Zwakheden als twijfel en relativering hebben ze afgezworen. Kleur bekennen, daar gaat het hen om.

Politieke correcto's herken je aan hun humorloosheid, hun defensieve toon, hun gebrek aan originaliteit en hun zelfgenoegzaamheid. Kijk maar eens naar de buis, naar Hanneke Groenteman, Koos Postema, Paul Witteman, Karel van de Graaf, Ria Bremer of Bram van Splunteren. En natuurlijk naar de Koningin van de Politieke Correctheid, Sonja Barend.

Toegegeven: ik had La Barend al een paar jaar niet meer gevolgd. Vroeger keek ik naar haar programma, omdat het ergernis garandeerde, maar ergernis gaat op den duur net zo hard vervelen als diepvrieskroketten. Het was dus puur toeval dat ik afgelopen zaterdag op haar mantelpakje stuitte. "Jezus," dacht ik toen ze in beeld stapte, "die heeft een face-lift nodig!" Een politiek buitengewoon incorrecte gedachte, maar ze zag er dan ook uit als een bejaarde cosmetica-consulente.

Sonja presenteerde haar show vanuit een Amsterdams ziekenhuis ter gelegenheid van het 350-jarig bestaan van de 'academische gezondheid'. Dit a-controversiële thema bleek desastreus, want er gebeurde een uur lang helemaal niets. Geen felle discussies, geen snerende blikken, geen ordinair geschreeuw. Omringd door correcte artsen en correcte verpleegsters en correcte zieken zat ze daar maar wat te wauwelen over de macht van de arts en de ethiek van de wetenschap. Op de achtergrond weerklonk het gerochel van een overjarig omatje. Een vacuüm.

Nooit eerder was zo duidelijk geworden hoe afhankelijk Sonja is van ergernis. Oftewel van gasten die politiek incorrect zijn of slachtoffer geworden zijn van politieke incorrecties. Ze had in deze show een chirurg moeten uitnodigen die weigert kettingrokers te opereren, of een zuster die elke week door de röntgenoloog betast wordt of een patiënt die onnodig een borstamputatie heeft ondergaan. Dan had ze haar wijsvingertje weer op kunnen steken en recht kunnen spreken.

Want eigenlijk is Sonja net zo'n platte sensatiezoekster als Amerikaanse talkshowmonsters Geraldo, Ricky Lake en Jenny Jones. Met als enige verschil dat die niet de moeite nemen political correctness uit te stralen. Die komen er gewoon voor uit dat ze reactionair zijn. Wat precies de essentie is van political correctness.