columns over tv titels

Biechten on the road

De televisiekijker is de lawine aan buisfictie een beetje beu geworden. In Amerika probeert men deze lethargie op te vangen met het zogenaamde 'reality television', dat niets anders is dan registratie van werkelijk gebeurde, liefst dramatische gebeurtenissen, maar die door hun rauwe en vooral herkenbare karakter meer impact hebben dan alle soaps bij elkaar. Reality television bestaat uit twee extremen: adrenalitische en een sentimentele 'reality'.

Onder de eerste vallen misdaad- en ongevallenseries, zoals bij voorbeeld 'Cops', waarin cameralieden agenten achtervolgen die crackdealers voor hun ballen schoppen. De tweede categorie betreft diep intermenselijke contacten, oftewel 'gewone' mensen die huilen, schreeuwen en knuffelen bij The Oprah Winfrey Show. Echte kicks en echte tranen, en bovendien zeer goedkoop in elkaar te flanzen.

Beide Amerikaanse categorieën hebben de neiging emoties te draineren - ze zijn buitengewoon vermoeiend. Een opvallend milde en beter verteerbare vorm van werkelijkheidstelevisie komt nu eens van eigen bodem, van de NCRV nog wel liefst. 'Taxi' heet het. Taxi is eigenlijk een variatie op Candid Camera, maar omdat het sociale aspect een belangrijker rol speelt dan de humor, kan men van een echt 'realiteitsprogramma' spreken.

Het concept is simpel: in een taxi vol verborgen camera's stelt chauffeur/acteur Maarten Spanjer (al naar gelang zijn vracht) flauwe, botte, ironische of oprechte vragen aan zijn passagiers. That's all.

Een originele en vooral werkzame opzet, want in een taxi heerst een intieme sfeer, en hoewel de reiziger en de chauffeur niets met elkaar gemeen hoeven te hebben, komt er vaak een gesprek op gang - soms met opmerkelijke diepgang of openhartigheid. Belangrijke bijkomstigheid aan het programma is overigens dat de kijker zich niet voor zijn voyeurisme hoeft te schamen: alle passagiers hebben achteraf ingestemd met de uitzending.

Spanjer speelt zijn rol heel aardig. Hij is leuk als hij een stijve zakenman wijsmaakt dat er vlooien van een vorige passagier zijn overgebleven, hij is melig als hij een paranormale genezer uithoort over kosmische wetten, astrale lichamen, en aardse kanalen, hij is op dreef als hij tegen een narcistisch modetrutje over zijn schone onderbroek begint, hij is aandoenlijk als hij een meisje met ademhalingsmoeilijkheden 'een doorzetter' noemt.

Taxi bewijst dat reality television een aangenaam karakter kan hebben. Ik ben echter bang dat we nog heel wat jaartjes 'rotzooi reality' uit Amerika te slikken krijgen voordat onze eigen programmamakers de vaderlandse varianten wat meer uitgewerkt hebben. Dus eerst even doorbijten bij 'Fry' (ter dood veroordeelden knapperend op De Stoel) of 'Intensive Car Care' (laatste minuut van verkeersslachtoffers) voordat we toe zijn aan oer-Hollandse gezelligheid in 'Wallen' (biechtbabbels tussen hoer en hoerenloper) en 'Stamppot' (tafelruzies in onze eigen eetkamers). Vooral de laatste zal heel herkenbaar zijn...